چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان رفتاری–دیالکتیکی (DBT) بر خودآسیب‌زنی و رفتارهای تکانشی در دانش‌آموزان پسر پایه دوازدهم انجام شد. طرح پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پایه دوازدهم شهرستان اصفهان بود. بر اساس معیارهای ورود، ۳۴ نفر از دانش‌آموزان با روش نمونه‌گیری در دسترس غیراحتمالی انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۷ نفر) گماشته شدند.

ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل فهرست خودآسیب‌زنی (SHI) و مقیاس تکانشگری بَرَت (BIS-11) بود. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه هفتگی (هر جلسه ۶۰ دقیقه) تحت درمان DBT قرار گرفت، در حالی‌که گروه کنترل در فهرست انتظار باقی ماند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک‌متغیره و چندمتغیره (ANCOVA و MANCOVA) در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند.

یافته‌ها نشان دادند که درمان گروهی DBT تأثیر معناداری بر کاهش خودآسیب‌زنی و رفتارهای تکانشی در میان دانش‌آموزان دارد (p < .001). اندازه اثر برای رفتارهای تکانشی 0.693 و برای خودآسیب‌زنی 0.435 بود.

بر اساس نتایج، درمان رفتاری–دیالکتیکی می‌تواند به‌عنوان رویکردی مؤثر در کاهش رفتارهای پرخطر در میان نوجوانان مورد استفاده قرار گیرد.