نشریه بین المللی

هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی آموزش فراشناختی بر بهبود بازداری رفتاری، کنترل توجه و حافظه کاری، و همچنین کاهش تکانشگری در نوجوانان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی (ADHD) بود. در این مطالعه از طرح شبه‌آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه استفاده شد. نمونه پژوهش شامل ۳۰ نوجوان ۱۶ تا ۱۸ ساله مبتلا به ADHD بود که به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند.
گروه آزمایش در هشت جلسه هفتگی آموزش فراشناختی شرکت کردند، در حالی که گروه گواه هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکردند. گردآوری داده‌ها با استفاده از مقیاس تکانشگری بارات (BIS-11)، آزمون رنگ-واژه استروپ، آزمون مرتب‌سازی کارت ویسکانسین (WCST) و آزمون فراخنای ارقام انجام شد. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) تحلیل شدند.
یافته‌ها نشان داد که آموزش فراشناختی در مقایسه با گروه گواه، موجب بهبود معنادار بازداری رفتاری و تغییر توجه و همچنین کاهش رفتارهای تکانشگرانه در گروه آزمایش شده است (۰۱/۰ > p). با این حال، بهبود معناداری در حافظه کاری مشاهده نشد. این نتایج حاکی از آن است که آموزش فراشناختی به‌ویژه در تقویت فرآیندهای خودتنظیمی و توجهی مؤثر است تا ظرفیت‌های شناختی بنیادین.
در مجموع، این پژوهش استفاده از مداخلات فراشناختی را به‌عنوان رویکردی غیردارویی و مؤثر برای بهبود تنظیم رفتار و کاهش تکانشگری در نوجوانان مبتلا به ADHD تأیید می‌کند و در عین حال بر ضرورت به‌کارگیری راهکارهای مکمل برای رفع نقص‌های حافظه کاری تأکید می‌ورزد.