en بررسی اثربخشی آموزش فراشناخت بر تنظیم رفتاری، کنترل توجه، حافظه کاری و تکانشگری در نوجوانان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی تخصصي Special پژوهشي Research <pre aria-label="Translated text: هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی آموزش فراشناختی بر بهبود بازداری رفتاری، کنترل توجه و حافظه کاری، و همچنین کاهش تکانشگری در نوجوانان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی (ADHD) بود. در این مطالعه از طرح شبه‌آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه استفاده شد. نمونه پژوهش شامل ۳۰ نوجوان ۱۶ تا ۱۸ ساله مبتلا به ADHD بود که به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش در هشت جلسه هفتگی آموزش فراشناختی شرکت کردند، در حالی که گروه گواه هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکردند. گردآوری داده‌ها با استفاده از مقیاس تکانشگری بارات (BIS-11)، آزمون رنگ-واژه استروپ، آزمون مرتب‌سازی کارت ویسکانسین (WCST) و آزمون فراخنای ارقام انجام شد. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که آموزش فراشناختی در مقایسه با گروه گواه، موجب بهبود معنادار بازداری رفتاری و تغییر توجه و همچنین کاهش رفتارهای تکانشگرانه در گروه آزمایش شده است (۰۱/۰ > p). با این حال، بهبود معناداری در حافظه کاری مشاهده نشد. این نتایج حاکی از آن است که آموزش فراشناختی به‌ویژه در تقویت فرآیندهای خودتنظیمی و توجهی مؤثر است تا ظرفیت‌های شناختی بنیادین. در مجموع، این پژوهش استفاده از مداخلات فراشناختی را به‌عنوان رویکردی غیردارویی و مؤثر برای بهبود تنظیم رفتار و کاهش تکانشگری در نوجوانان مبتلا به ADHD تأیید می‌کند و در عین حال بر ضرورت به‌کارگیری راهکارهای مکمل برای رفع نقص‌های حافظه کاری تأکید می‌ورزد." data-placeholder="Translation" data-ved="2ahUKEwjqgO-8iLaVAxWNQPEDHVWuKFMQ3ewLegQIDRAV" dir="rtl" id="tw-target-text" role="text" tabindex="-1"> هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی آموزش فراشناختی بر بهبود بازداری رفتاری، کنترل توجه و حافظه کاری، و همچنین کاهش تکانشگری در نوجوانان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی (ADHD) بود. در این مطالعه از طرح شبه‌آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه استفاده شد. نمونه پژوهش شامل ۳۰ نوجوان ۱۶ تا ۱۸ ساله مبتلا به ADHD بود که به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش در هشت جلسه هفتگی آموزش فراشناختی شرکت کردند، در حالی که گروه گواه هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکردند. گردآوری داده‌ها با استفاده از مقیاس تکانشگری بارات (BIS-11)، آزمون رنگ-واژه استروپ، آزمون مرتب‌سازی کارت ویسکانسین (WCST) و آزمون فراخنای ارقام انجام شد. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که آموزش فراشناختی در مقایسه با گروه گواه، موجب بهبود معنادار بازداری رفتاری و تغییر توجه و همچنین کاهش رفتارهای تکانشگرانه در گروه آزمایش شده است (۰۱/۰ > p). با این حال، بهبود معناداری در حافظه کاری مشاهده نشد. این نتایج حاکی از آن است که آموزش فراشناختی به‌ویژه در تقویت فرآیندهای خودتنظیمی و توجهی مؤثر است تا ظرفیت‌های شناختی بنیادین. در مجموع، این پژوهش استفاده از مداخلات فراشناختی را به‌عنوان رویکردی غیردارویی و مؤثر برای بهبود تنظیم رفتار و کاهش تکانشگری در نوجوانان مبتلا به ADHD تأیید می‌کند و در عین حال بر ضرورت به‌کارگیری راهکارهای مکمل برای رفع نقص‌های حافظه کاری تأکید می‌ورزد.</pre> This study aimed to examine the effectiveness of metacognitive training in enhancing behavioral inhibition, attentional control, working memory, and reducing impulsivity among adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD). The study employed a quasi-experimental pretest&ndash;posttest design with a control group. The statistical population consisted of adolescents aged 16&ndash;18 years diagnosed with ADHD who referred to educational counseling centers in Isfahan, Iran. Using convenience sampling, 30 adolescents meeting inclusion criteria were selected and randomly assigned to experimental and control groups (15 participants in each group). The experimental group received eight weekly sessions of metacognitive training, while the control group received no intervention. Assessment instruments included the Barratt Impulsiveness Scale (BIS-11), Stroop Test, Wisconsin Card Sorting Test (WCST), and Wechsler Digit Span Test. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance. The findings showed that metacognitive training produced significant improvements in behavioral inhibition, attentional shifting, and impulsive behaviors compared with the control group (p < .01), while no significant improvement was observed in working memory scores. These results suggest that metacognitive training is an effective psychological intervention for improving self-regulation and attentional control and reducing impulsive behaviors in adolescents with ADHD; however, its impact on working memory appears limited and requires further investigation. Metacognitive training, behavioral inhibition, attentional control, working memory, impulsive behaviors, ADHD metacognitive training, working memory, attention shifting, impulsive behaviors, ADHD 0 0 http://ijpb.ir/browse.php?a_code=A-10-465-1&slc_lang=en&sid=1 Shima Tamannaeifar Shima Tamannaeifar No Department of clinical psychology, SR.C.,Islamic Azad University, Tehran,Iran Department of clinical psychology, SR.C.,Islamic Azad University, Tehran,Iran Ghazale Raei Dehaghi Ghazale Raei Dehaghi No Department of Psychology, Islamic Azad University, Kashan Branch, Kashan, Iran Department of Psychology, Islamic Azad University, Kashan Branch, Kashan, Iran Farhad Mohammadi Masiri Farhad Mohammadi Masiri neuropsy.fa@gmail.com 0000-0003-0875-2306 Yes Department of Psychology, Kashan Branch, Islamic Azad University, Kashan, Iran Department of Psychology, Kashan Branch, Islamic Azad University, Kashan, Iran